Enkele kneepjes van het vak om te leren metselen.
Rond 2005 metselde ik veel in mijn vrije tijd. Een diploma hiervoor haalde ik in 1982. Omdat veel mensen mij om advies vroegen zette ik toen deze bladzijde op, metselen voor beginners
troffel, voegspijker, kapsabel, metselklosjes, hamer, metseldraad, specieton, profiel of rechte balken met enkele latten, waterpas, specie, voegenspecie, spijkers, klampjes en piketten bij buitenwerk.
Zorg dat de profielen waterpas komen te staan ten aanzien van het metselwerk wat je wilt gaan doen. Houdt rekening met dat je langs een draad moet gaan metselen, zoek uit hoe de profielen het beste en meest praktisch komen te staan. Plaats de profielen met klampjes, schoren of zo nodig piketten in de grond. Breng op de profielen een meterpijl aan. (links op tekening). Elk meterpijl streepje moet waterpas zijn ten aanzien van het andere pijlen op een ander profiel. Dit kan met een lange waterpas, waterpas, lange plank of waterpas instrument. Dit streepje is je houvast als het om de lagen gaat en plaatsen van kozijnen en andere.

Dan zet je om de 6.3 of 6.4 cm (de meestvoorkomende maat steen plus  één cm voeg) op een geschaafd latje. (Links op tekening)  Je houdt dan één streepje op de lat aan, zeg bovenste, en zet deze tegen het meterpijl streepje aan op de profielen. Breng dan de andere streepjes over op het profiel. Je kan nu ook rekening houden met hoogtes van kozijnen door met de lagenlat te spelen. Door deze handelingen komt alles waterpas.

Leg met de eerste laag de stenen uit om te bepalen of je uitkomt. De steen moet zo een beweging maken dat je het bovenste laagje maar voren duwt en daarmee de stootvoeg vol maakt.  Even de steen bewegen tot op de juiste plaats. Als je de specie in de kuip vaak omschept met je troffel moet de specie lekker makkelijk bruikbaar blijven. Langs het touwtje metselen maar niet er tegen aan. Om heel recht te metselen doe je het volgende. Je duwt bij afschrapen de zijkant van de troffel tegen de steen waarbij het onderste puntje van de troffel de steen er onder raakt . Nu kun je kijken, ten aanzien van de zijkant van de troffel, of de steen recht ligt. Als je klaar bent de voegen uitkrabben met een voegspijker. Trek de voegspijker er door heen terwijl je hem schuinhoudt. Naar boven en naar beneden.
Specie maken voor baksteen  1 op 4, kalkzandsteen 1 op 5. (Mengverhoudingen zie tips onder aan deze pagina) Een smeuïge makkelijk verwerkbare specie maken met water. Neem voor gemak metselspecie waar alleen zand aan moet worden toegevoegd. Ik doe een halve zak potland plus 16 scheppen zand in de molen.
Troffel ongeveer driekwart vol. Leer met specie leggen een beweging te maken alsof je een viool bespeeld. Met een kleine zwaai leg je een brede lange drol neer.
Specie 1 op 3. Meng voorzichtig met water zo, dat je een kleine bal van de specie kunt maken. Echt niet natter en zo nat dat de bal nog heel blijft. Doe dit op een plankje en ga van links naar recht als je rechts bent. Met de voegspijker die niet groter is dan de voeg. Haal de voegspijker van links naar rechts door de specie heen en smeer daarbij met halen van links naar rechts de voegen vol. Even later de voegspijker nog een keer met kracht over de voeg halen. Als de voegen gedaan zijn, met specie in de handpalm of met troffel in hoekvorm de stootvoegen volmaken met korte voegspijker. Dan veeg je met een stevige borstel de muur mooi.
Metselen van terrasafscheiding. Steensmuur in kruisverband.
Stel je voor dat je een cracker of toastje met kruidenboter moet smeren. Je smeert het naar de zijkanten af. Denk nu aan de juiste specie wat een beetje stug moet het zijn. Gooi eerste wat specie op de steen en daarna schraap je het er weer af.
Je legt dan de steen plat in je hand en doet daar een halve troffel specie op. Vanuit het midden smeer je naar de buitenkant toe de specie schuin naar beneden af. Je smeert een soort van dakje op de steen. Ze plak je de steen tegen de andere steen aan met een beetje bewegen.  Let wel op dat je de lagen op de stenen eronder hebt verdeelt met een potloodstreepje!  
De truuk met de rollaag.
Hoe metsel je die 'rottige' rollaag?
Altijd lastig als je niet weet hoe dit het makkelijkste gaat. Want de specie valt er af.
Een rollaag metselen
Voegen
Specie maken en metselen
Stellen en maatvoering
Gereedschap
Nog even voegen en klaar!
In een boog metselen.
Profielen plaatsen.
Wanneer je veel aandacht besteed aan het voorwerk en het goed doet, scheelt het je veel tijd en geknoei. Het verhaal van profielen en lagenmaat is al beschreven. We gaan er van uit dat we een ronde cirkel gaan metselen van 2.5 meter. Dus een straal van 1.25 meter. Maak een cirkel op de bodem met een touwtje vanuit het midden. Dan stellen we onze profielen op de zelfde afstand van elkaar. Ingraven of met een plankje aan de onderkant op de bodem vastzetten. De profielen schoren met latten en via de bovenkant de profielen aan elkaar vast zetten.
De mallen maken.
Je moet de radius van 1.25 meter overzetten op planken of een plaat hout. Doormiddel van spijker, touwtje, 1.25 meter, lusje en potlood. Maak ze zo lang dat ze later tussen 2 profielen gaan passen. Heb je de lijn dan zaag je de mallen uit, zie boven. Zorg dat de mallen precies gaan passen tussen de profielen. Dan maak je aan de zijkant van de mallen aan de onderkant kleine extra klosjes of plankjes goed vast, zie vooraanzicht. Wanneer je gaat werken met een schroefmachine dan maak je in deze klosjes gaatjes a 5 mm. Dit om later er een schroef in te doen en per laag steeds de schroef los te maken en weer vast te maken. Dit kan ook met twee kleine lijmklemmen.

Metselen.
Afhankelijk van de cirkel bewerk je de stenen wel of niet. Bij een krappe cirkel zal je halve stenen moeten nemen en de rechthoek weg moeten kappen. Grotere cirkels laten toe om hele stenen op deze manier te bewerken. Daar is het kapsabel goed voor. Of er is geen bewerking nodig. Metsel op de manier die al is uitgelegd. Je verplaatst steeds de mal als hiervoor beschreven en metsel tegen de mal aan. Nu zul je het gemak merken van een goede voorbereiding met de mallen. Wanneer je een boog rechtop gaat metselen werk je op nagenoeg dezelfde wijze maar dan met de rollaag techniek.
Onderwerpen: Stellen en maatvoering. Specie en metselen. Voegen. Rollaag metselen. Boog metselen
Dit is een eenvoudig basis verhaal. Wil je meer dan heb ik het volgende adres gevonden:
Koop of maak een metselklosje. Dat scheelt uren werk. Bijvoorbeeld een klosje in de vorm van de tekening. Maak daar een zaagsnede in (met ijzerzaag) zoals op deze tekening. Wikkel het metseldraad door en om het klosje en haak het om de profielen. Je metselt links van de draad als je met je linkerhand de steen gaat neerleggen. Niet tegen de draad maar iets er vrij van. Houdt met stellen hier +/- 3 mm rekening mee.
Een van de tips via Google doe het zelf discussieforum

Afzender Mol:
Misschien ben ik gek, maar metselspecie met een verhouding 1:4 ?? Waar blijft de kalk ? Ik werk tien jaar in de bouw, heb ontelbare molens vol metselspecie gedraaid maar overal ging kalk in. Kalk maakt de specie luchtiger zodat het veel gemakkelijker te verwerken is.
Wil je een goede , makkelijk te verwerken specie voor baksteen, draai dan een verhouding van 15 zand, 3 cement en 1,5 kalk. Hoe harder de steen, hoe meer cement er verhoudingsgewijs in een mortel moet. Heb je nl. een harde steen en een zachte voeg, dan zal de voeg barsten. Andersom zal de steen barsten. Betonsteen bijv. mag in een verhouding van 15 zand, 5 cement en 1,5 kalk gemetseld worden. Dit is logisch omdat beton ook een verhouding heeft van drie zand op 1cement. Vloerenzand word ook in een verhouding van 1:3 gedraaid zonder kalk. Verder een leuke site voor iemand die metselen wil en niet weet hoe dat moet.

Groeten Mol
31 maart 2017. Tot mijn verbazing wordt deze bladzijde na 10 jaar nog veel bekekeken en gebruikt. Ik wens u veel
metsel plezier en creativiteit toe.
Metselen
Contact